CHADAR INFO
Algemeen
Het is niet helemaal duidelijk waar het woordje Chadar vandaan komt, maar er wordt wel gezegd dat het van de Ladakhi woorden “chaches” (gaan, lopen) en “dar” (ijsvloer) komt, lopen over het ijs dus. Ook staat Chadar voor deken, dus een ijsdeken waar je overheen gaat. Vorig jaar vertelde iemand me zelfs dat Chadar de naam is van een ouderwets soort schoen of laarsje, waarmee de mensen vroeger over het ijs liepen.
Het is duidelijk dat deze trekking iets unieks is. De enige weg in en uit voor mensen uit Zangskar en het Trans-Senge-La gebied (de dorpjes Lingshed, Nyerags, Yulchung, Skyumpata, Gongma en Diblings) is over de bevroren Zangskar rivier, wanneer de passen dichtgesneeuwd zitten. Je zult onderweg dus veel groepen locals tegenkomen, in beide richtingen.
Je zult op deze tocht zeer flexibel moeten zijn, want de aangegeven looptijden en kampplaatsen zijn meer bedoeld als richtlijn. Afhankelijk van de ijscondities zou er onderweg best wel eens geklommen moeten worden, waar het ijs niet goed is. Je kan zelfs vast komen te zitten en moet dan wachten tot het ijs weer goed is. Dit levert allerlei vertraging op en is dus anders als een typische zomertrek in Ladakh, waar je met meestal 100% zekerheid een en ander kan voorspellen.
Omdat er meer mensen zijn die in beide richtingen van de Chadar gebruik maken, moet je op tijd bij de kampplaatsen zijn, anders is de boel al vol. Het is dus verstandig om een paar mensen van de staf vooruit te sturen, om vast te “reserveren”. Niet alleen ijs- en mens-condities bepalen je dagtraject, ook moet er voldoende hout zijn om te stoken. Bij schaarste op bepaalde kampplekken kan er best wel eens door de lokale gids besloten worden om eerder te stoppen of nog wat door te lopen. Overleg deze zaken elke dag met de staf, voor je briefings aan de groep. Chadar is een echte expeditie met avontuur en mensen moeten zich daar op instellen.
Veiligheid
Wisselende weersomstandigheden, stroomsnelheid van het water, aanwezigheid van onderwaterbronnetjes van diverse temperaturen en zoutgehaltes en oriëntatie op de zon maken dat de ijscondities onderweg enorm kunnen verschillen. Zo zullen er plaatsen zijn waar je kilometers lang over een perfect dichtgevroren ijsvloer kan lopen en moet er op andere plaatsen plots weer “geklund” worden. Elke bocht op het traject kan voor een nieuwe verrassing zorgen. Het traject heen is dikwijls totaal anders dan het traject terug wat de tocht ook zeer gevarieerd maakt. Soms loop je op ondergelopen stukken ijs, soms moet je klimmen en soms zelfs waden. Op gevaarlijke stukken wordt voor de zekerheid geklommen met behulp van een touw.
De lokale mensen die met ons meegaan weten precies waar ze wat moeten doen en zullen op allerlei manieren aanwezig zijn om ons bij te staan. Je loopt zelf dan ook nóóit voorop om het terrein te verkennen!
Belangrijk! Loop in de groep zoveel mogelijk bij elkaar, zodat iedereen steeds kan zien waar je langs moet over het ijs. Mensen zijn verplicht een alarmfluitje mee te hebben, onder handbereik. Laat de lokale gids rustig voorop lopen en altijd wachten waar gevaarlijke stukken zijn, zodat je daar gezamenlijk langs kan. Pauzeer en wacht indien mogelijk zoveel mogelijk op plaatsen waar wat zon is, anders worden mensen koud.
Mensen moeten verder een extra setje droge kleren en handdoek mee in de dagrugzak.
Als iemand erdoor gaat (hoewel dat bijna niet voorkomt), wissel zo snel mogelijk van kleding en ga weer verder, anders koelen mensen teveel af. Het aandoen van droge sokken is belangrijk i.v.m. blaarvorming.
Kampplaatsen en Accommodatie in Lingshed
De kampplaatsen zijn bijna altijd waar grotten én hout zijn, want de dragers hebben ook een plek nodig om te overnachten. Wij overnachten zelf in tweepersoons tenten. Als sommige mensen het leuk vinden kan er ook in de grotten bij de dragers overnacht worden. Er wordt altijd een gezellig kampvuur gemaakt, soms al voor de middag op een kortere dag, anders voor ?s avond en ‘s ochtends vroeg.
Weet echter wel dat er door de staf bij aankomst eerst nog om hout moet worden gezocht en afhankelijk van de beschikbare hoeveelheid, moet er soms eerst gewacht worden met het aansteken. Laat de mensen zich in de tussentijd vast installeren en eventueel in de slaapzak kruipen tegen de koude. Als mensen het leuk vinden en nog de puf hebben, zouden ze zelfs kunnen meehelpen met het halen van hout. Aangekomen in Lingshed hebben we met de hele groep een verwarmde kamer in het dorp. Altijd lekker gezellig en weer even goed bijkomen!
Eten en Drinken
Er zal elke dag ‘s ochtend, ‘s middags bij aankomst en ‘s avonds gekookt water zijn, dat je in je veldfles kan doen als drinkwater. ‘s Nachts maakt dit ook een goed kruikje. Maaltijden zijn eenvoudig, maar voedzaam. Je begrijpt dat de voedselsituatie in Ladakh door de winterse isolatie en koude moeilijk is.
,s Ochtends zijn er in afwisselende combinaties pap, cornflakes, muesli, toast, chapati en pannekoekjes. ‘s Middags is er op een zover mogelijk zonnige lunchplaats altijd een warme versgekookte maaltijd, voorbereid door de alvast vooruitgelopen kookstaf. Je zult meestal om een uur of 12 of 1 op de lunchplek zijn, maar wees flexibel met deze tijd, want afhankelijk van de ijscondities en voortgang van de groep zou je soms iets eerder of later op de lunchplek kunnen zijn.
Op de kampplek aangekomen zal er thee met iets erbij zijn. ‘s Avonds is het verstandig vroeg te eten, anders worden mensen koud en hongerig. Om
een uur of 6 á 7 is het beste, lekker bij het vuur. Het eten ‘s avonds is met soep vooraf en toetje na afwisselend rijst met dal en groenten, Ladakhi maaltijdsoep (“thukpa”), aardappelgerechten, diverse pasta’s en chapati’s. Er gaat ook paneer en vis mee. De kok probeert er altijd voor zover mogelijk zoveel mogelijk variatie in aan te brengen. Je kan er zelf eventueel wijzigingen in aanbrengen en speciale verzoeken van de klanten in verwerken. Handig is het in dit geval misschien om een en ander al voor je vertrek op de trekking even te hebben doorgenomen met VTS.
Als drinken is er thee, koffie en chocolademelk. Mensen kunnen ‘s ochtends, ‘s middags en s avonds hun veldflessen vullen met goed doorgekookt water. Voor de staf is het het gemakkelijkst als hiervoor op vaste momenten gezamenlijk de flessen worden afgegeven. Verder gaan er vanuit de organisatie ook chocoladereepjes e.d. als verrassing mee. Dit is been welkome treat op die extra lange dag of na een moeilijke klim of koude doorwading, etc.
Toilet is gewoon in de open lucht, er gaat toiletpapier mee vanuit de organisatie. In Lingshed is er een lokaal toilet in het huis. Laat mensen voor de zekerheid een extra rolletje wc papier meenemen, handig voor onderweg!
Weer + Uitrusting
Ladakh kent 300 zonnige dagen per jaar, dus meestal is het prima weer! Op heldere dagen is het echter zowel overdag als ‘s nachts wel kouder. Reken in februari bij helder weer op zo’n -5 tot -10 graden onder nul overdag en tot -15 ‘s nachts op de hoogte van Chiling (3080m); Op de hoogte van Lingshed (3800m) is het dan zo’n 5 tot 10 graden kouder.
Afhankelijk van de zonnestand, richting van het traject en kloofbreedte loop je soms in de zon, dan weer in de schaduw. Als het bewolkt raakt zou het kunnen gaan sneeuwen, maar toch is precipitatie in de “regenschaduw van de Himalaya” in Ladakh zeer minimaal. Het hebben van een goede zonnebril is in een wit sneeuwlandschap een absolute vereiste i.v.m. sneeuwblindheid. Wat voor weer het ook is, laat mensen goed smeren tegen de zon, je bent in het hooggebergte anders zomaar verbrand.
Er is op de Chadar over het algemeen weinig wind en iets als een plotselinge storm is zeer uitzonderlijk. Een weersomslag gaat meestal gepaard met extra windvorming.
Onder het lopen heb je het al gauw te warm en doe je wat uit, zeker als je in de zon loopt. Wees er echter op voorbereid onmiddellijk weer iets aan te kunnen doen als je ergens moet wachten, je weer in de schaduw loopt, er wind opsteekt, etc. Verstandig is het altijd dragen van thermisch ondergoed, zodat je op het lichaam tijdens transpireren droog blijft en geen kou vat. Fleecetrui en windjack, zo niet al aan, altijd standaard in de dagrugzak met je mee!
Uitrusting: Inspecteer voor de trekking in Leh van alle deelnemers wel of dat allemaal in orde is. Kijk vooral of slaapzak, matje en schoenen goed zijn!
Belangrijk! Benadruk het verplicht hebben van de rubber voetbandjes van het merk “Spiky Plus”. Er zitten een soort spikes onder, waardoor je niet uitglijdt op het ijs. Zolang je op het ijs loopt heb je ze om, ga je de kant op doe je ze meteen af, anders gaan ze stuk. Wat ook kan is zgn. grödels of wandelstijgijzers. Het ijs is echt spekglad, dus laat mensen niet zonder lopen, anders krijgen we de raarste brokken.
Fotografie
Ja, de Chadar is zéér fotogeniek! Ondanks dat grote stukken door de kloof in de schaduw zijn, zijn de lichtcondities prima en kunnen laaggevoeligere films van 50 en 100 ASA prima mee. Misschien voor de zekerheid een paar rolletjes 200 ASA, als het weer bewolkt is en voor binnenfotografie zonder flits e.d. Ahum, maar de meeste mensen hebben tegenwoordig digitaal materiaal, ander verhaal.
Belichtingstijden: Ja, hangt van de lichthoeveelheid en onderwerp af, heb je een vaste hand, etc. Voor bewegende objecten al gauw fotograferen met 1/250s. Een foto belicht met een sluitertijd van 1/15s of langer resulteert voor de meesten in bewegingsonscherpte, maar als je een statief meegesjouwd hebt is langere sluitertijden natuurlijk geen punt. Analoge of digitale toestellen met veel electronica, chips en batterijen functioneren het beste indien op het lichaam gedragen, op zijn minst onder de jas. ‘s Nachts is het verstandig dit soort apparatuur in de slaapzak warm te houden, anders zijn er ‘s ochtends geheid problemen te verwachten.
Reservebatterijen overdag in een warme broek- of jaszak. Laat de mensen extra batterijen meenemen, want door de kou en hoogte blijken batterijen soms onverwacht absurd kort mee te gaan. Volledig mechanische of halfautomatische camera’s doen het in de koude beter, maar neem ook daar geen risico’s en draag overdag op het lichaam en ‘s nachts in de slaapzak.
Uitrusting
Algemeen:
• stevige plunjebaal met slotje, verpak spullen waterdicht!
• ruime dagrugzak
• goede slaapzak (-15 graden celsius)
• fleece lakenzak (maakt slaapzak zo’n 5 graden warmer)
• winterslaapmat (zelfopblaasbaar)
Kleding en dergelijke:
• muts en sjaal
• thermisch ondergoed
• flanellen hemd
• fleece trui
• donsjas
• ademende en winddichte jas
• ademende en winddichte broek
• goede trekkingbroek
• fleecebroek
• 1 paar dunne handschoenen
• 1 paar dikke handschoenen
• ondersokken
• dikke sokken
• stevige waterdichte bergschoenen of zgn. sörel laarzen
• schoenvet
• spiky plus rubber voetbandjes, grödels of wandelstijgijzers
Diversen:
• wandelstokken
• hoofdlamp met extra batterijen
• veldfles
• zakmes
• toiletartikelen
• beperkte persoonlijke ehbo-kit